Herbert wrócił do Polski na początku 1981 – w środku okresie największych nadziei związanych z powstaniem "Solidarności". Wszedł wtedy do zespołu redakcyjnego drugoobiegowego pisma "Zapis". Po wprowadzeniu stanu wojennego wspierał swoją osobą plus nazwiskiem działania opozycji – uczestniczył wewnątrz nielegalnych uroczystościach, publikował do wnętrza drugim obiegu. Jego twórczość stała się, zwłaszcza na rzecz młodego pokolenia, manifestem wolności dodatkowo wyrazem oporu, tudzież zrodzić się poety symbolem postawy bezkompromisowego sprzeciwu. Niebagatelną rolę do wnętrza przybliżeniu poezji Herberta ówczesnym odbiorcom odegrał Przemysław Gintrowski, który komponował muzykę do wierszy poety także wykonywał je osobiście, zwykle wspólnie z Jackiem Kaczmarskim oraz Zbigniewem Łapińskim. Sam Herbert, pierwotnie niezbyt przyzwalający tym poczynaniom, z czasami je zaakceptował, mawiając o sobie żartobliwie w charakterze o "tekściarzu Gintrowskiego".
W 1986 Herbert przeniósł się do Paryża. W 1989 wstąpił do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Rok po pewnym czasie został członkiem Amerykańskiej Akademii dodatkowo Instytutu Sztuki plus Literatury (American Academy and Institute of Arts and Letters). Otrzymanie Literackiej Nagrody Jerozolimy dało mu w środku maju 1991 znowu okazję podróży – obojętnie jak krótkiej – tym w sumie do Izraela.
W 1992 na serio wcześniej pacjent wierszokleta wrócił do Warszawy. Konsternację części jego niedawnych opozycyjnych przyjaciół wywołało poplecznictwo oświadczenia redakcji "Arki" do wnętrza sprawie dekomunizacji elit (1992, nr 41) także w każdym calu antykomunistyczna publicystyka uprawiana na łamach "Tygodnika Solidarność". Sam Herbert wystosował list do prezydenta Wałęsy wewnątrz sprawie pułkownika Kuklińskiego (1994) i do Dżochara Dudajewa. Zainicjował ponadto zbiórkę pieniężną na wsparcie Czeczenii. Nie był to wiodący prym tego typu skinienie – wcześniej, do wnętrza liście otwartym do prezydenta George’a Busha protestował przeciwko obojętności wobec losu Kurdów. Poparł też inicjatywy Ligi Republikańskiej wewnątrz sprawie wyjaśnienia warunki śmierci Stanisława Pyjasa i odtajnienia metryka UB sprzed 1956 roku. W 1994 skrytykował wewnątrz głośnym wywiadzie udzielonym "Tygodnikowi Solidarność" nie zaledwie porozumienia Okrągłego Stołu dodatkowo wizja życia publicznego wewnątrz III Rzeczypospolitej, atoli ponadto zaatakował personalnie rzesza osób, w środku tym Czesława Miłosza oraz Adama Michnika, które jego zdaniem zbytnio taki wcięcie rzeczy wewnątrz Polsce dawny odpowiedzialne. Wywołało to liczne skierowane do wnętrza poetę ataki i znaczny wokół jego osoby także głoszonych wskroś niego poglądów, trwające co więcej po śmierci Herberta. Konflikt ten ma swoje rodowód do wnętrza odmiennej ocenie komunistycznego panowania w środku Polsce zbytnio czasów PRL.
W 1993 został członkiem amerykańskiej Akademii Sztuk również Nauk (Academy of Arts and Sciences). W 1994, wprzódy na wózku inwalidzkim, odbył ostatnią wyjazd – do Holandii, z okazji wystawy tulipanów w środku Nieuwe Kerk. Ostatnie lata życia upłynęły mu na zmaganiu się z chorobą. Był pacjent na ciężką astmę – puder trudności z mówieniem, nieledwie nie opuszczał łóżka. Mimo to, wciąż usilnie pracował – Epilog burzy ukazał się na nieco miesięcy nim jego śmiercią.
Zbigniew Herbert zmarł 28 lipca 1998 roku wewnątrz Warszawie. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim. Prezydent Aleksander Kwaśniewski odznaczył go pośmiertnie Orderem Orła Białego, przecież wdowa po poecie, Katarzyna Herbertowa, odmówiła przyjęcia odznaczenia. Orderem Orła Białego został odznaczony jeszcze raz na wskroś prezydenta Lecha Kaczyńskiego. 3 maja 2007 Katarzyna Herbertowa plus zakonnica poety, Halina Herbert-Żebrowska, odebrały order z rąk prezydenta.